Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam là gì? Phân biệt Sở giao dịch hàng hóa với sàn giao dịch hàng hóa

18/08/2020

Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam là mắt xích quan trọng trong thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh, nhưng không phải nhà đầu tư nào cũng hiểu rõ Sở giao dịch thực sự vận hành như thế nào và có vai trò gì trong quá trình giao dịch. Đặc biệt, khái niệm Sở giao dịch và sàn giao dịch hàng hóa thường được sử dụng thay thế cho nhau, dẫn đến không ít nhầm lẫn khi tìm hiểu về thị trường này.

Vậy Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam là gì? Sở giao dịch có chức năng và nhiệm vụ như thế nào, và đâu là điểm khác biệt giữa Sở giao dịch với sàn giao dịch hàng hóa? Hãy cùng Saigon Futures giải đáp những khái niệm quan trọng này và hiểu rõ hơn về cách thị trường hàng hóa phái sinh vận hành trong bài viết dưới đây.

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam là gì?

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam là đơn vị có tư cách pháp nhân, cung cấp và duy trì ổn định một nơi giao dịch hàng hóa cụ thể, được tổ chức với quy mô tập trung và trang bị các cơ sở vật chất kỹ thuật cần thiết khi giao dịch. Bên cạnh đó, sở giao dịch hàng hóa còn có vai trò quy định những tiêu chuẩn về hàng hóa và quy tắc khi giao dịch hàng hóa. 

Tầm nhìn, sứ mệnh, chiến lược kinh doanh, giá trị cốt lõi của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam

1. Tầm nhìn

Hoạt động với tầm nhìn “HƯỚNG TỚI LÀ SỞ GIAO DỊCH HÀNG HÓA LỚN NHẤT KHU VỰC ĐÔNG NAM Á”. Xây dựng và phát triển MXV trở thành Sở Giao dịch Hàng hóa lớn nhất khu vực Đông Nam Á vào năm 2030.

Trong xu hướng hội nhập ngày càng sâu rộng với nền kinh tế toàn cầu, Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (Mercantile Exchange of Vietnam – MXV) được Bộ Công Thương cấp Giấy phép hoạt động số 4596/GP-BCT và chính thức hoạt động từ ngày 01/09/2010. Sự ra đời của MXV góp phần hình thành và phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam, tạo thêm một kênh giao dịch tập trung cho các chủ thể tham gia thị trường.

Không chỉ phục vụ nhu cầu giao dịch của nhà đầu tư, MXV còn hướng đến việc kết nối các Sở giao dịch hàng hóa quốc tế với thị trường Việt Nam, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận các sản phẩm hàng hóa trên thị trường thế giới. Thông qua hệ thống và các thành viên của mình, MXV tổ chức giao dịch các sản phẩm hàng hóa thuộc những nhóm chính như nông sản, kim loại và nguyên liệu công nghiệp. Các mặt hàng này được đưa vào giao dịch thông qua những hợp đồng hàng hóa phái sinh, trong đó phổ biến là hợp đồng tương lai và hợp đồng quyền chọn, giúp các bên tham gia tiếp cận và quản lý rủi ro biến động giá trên thị trường hàng hóa.

Bên cạnh hệ thống giao dịch, Sở Giao dịch Hàng hóa còn phát triển các dịch vụ và hạ tầng hỗ trợ nhằm nâng cao hiệu quả giao dịch cho các thành viên và nhà đầu tư, bao gồm cung cấp dữ liệu và thông tin thị trường, giao nhận và kiểm định hàng hóa, thanh toán bù trừ, tư vấn giao dịch và các giải pháp quản trị rủi ro. Qua đó, MXV hướng tới xây dựng một hệ sinh thái giao dịch hàng hóa phái sinh đồng bộ, kết nối thị trường Việt Nam với thị trường hàng hóa quốc tế.

2. Sứ mệnh

Hoạt động với sứ mệnh: “BỆ PHÓNG MỚI” CHO THỊ TRƯỜNG KỲ HẠN VIỆT NAM!”

Sứ mệnh của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) tập trung vào 3 định hướng chính:

• Nâng cao vị thế của Việt Nam trên thị trường giao dịch hàng hóa quốc tế, góp phần thúc đẩy hội nhập kinh tế.
• Cung cấp công cụ phòng ngừa rủi ro giá cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu.
• Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, tạo thêm kênh tiếp cận thị trường hàng hóa cho nhà đầu tư Việt Nam.

Là đơn vị tổ chức thị trường giao dịch hàng hóa tập trung có quy mô cấp quốc gia duy nhất hiện tại tại Việt Nam. Sứ mệnh của MXV là trở thành cổng kết nối trung gian chuyên nghiệp và uy tín hàng đầu Việt Nam, đưa thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh của Việt Nam tiến tới thị trường hàng hoá quốc tế. 

MXV tin rằng việc ưu tiên kiểm soát rủi ro và tăng cường tính quốc tế hóa phát huy những lợi thế cạnh tranh ngành nông sản, nguyên liệu, thúc đẩy thị trường kỳ hạn tại Việt Nam bước vào một kỷ nguyên mới.

Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam (MXV)

3. Chiến lược kinh doanh

Chiến lược phát triển của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) tập trung vào việc mở rộng thị trường thông qua hợp tác, ứng dụng công nghệ hiện đại và phương pháp quản trị tiên tiến, hướng đến tăng trưởng ổn định và bền vững.

MXV ưu tiên phát triển các nhóm hàng hóa mà Việt Nam có thế mạnh sản xuất và xuất khẩu như cà phê, cao su, hồ tiêu, hạt điều, ngô, đậu tương, thép; đồng thời từng bước mở rộng sang các nhóm nguyên liệu công nghiệp và những mặt hàng chiến lược như gạo, xăng dầu.

Để hỗ trợ sự phát triển của thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh, MXV chú trọng đầu tư đồng bộ vào cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, dịch vụ, quy trình quản lý và đội ngũ nhân sự chuyên môn.

Cam kết phát triển thị trường

• MXV hướng tới xây dựng một thị trường giao dịch hàng hóa minh bạch và có tính quốc tế, tạo môi trường kết nối giữa nhà đầu tư, nhà sản xuất, thương nhân và người nông dân với thị trường hàng hóa trong nước và quốc tế.
• Thông qua việc tăng cường kết nối quốc tế, MXV hướng đến nâng cao tính thanh khoản của thị trường, hỗ trợ phòng ngừa rủi ro giá, đồng thời giúp các doanh nghiệp và nhà sản xuất chủ động hơn trong kế hoạch kinh doanh.
• Với định hướng “Giao dịch toàn cầu”, MXV hướng tới trở thành cầu nối giữa các nhà sản xuất, đơn vị phân phối và các doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu nông nghiệp, công nghiệp của Việt Nam với thị trường hàng hóa thế giới..

4. Giá trị cốt lõi

Minh bạch: Công khai quy định, quy chế và dữ liệu thị trường; đảm bảo báo cáo đầy đủ, chính xác, kịp thời đến cơ quan quản lý và các Sở Giao dịch Hàng hóa liên thông với MXV.

Chuyên nghiệp: Vận hành thị trường giao dịch hàng hóa theo tiêu chuẩn quốc tế, với đội ngũ nhân sự giàu chuyên môn và hệ thống công nghệ hiện đại, bảo mật.

Hiệu quả: Đảm bảo hoạt động giao dịch hàng hóa phái sinh liên tục, ổn định; chủ động thích ứng với biến động thị trường và tạo giá trị cho các bên tham gia.

Chức năng của Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam là gì?

Dựa vào khoản 1, Điều 67, Luật thương mại năm 2005, Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam có những chức năng chính sau: 

• Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam hỗ trợ cung cấp các trang thiết bị về vật chất-kỹ thuật cần thiết để giúp giao dịch hàng hóa. 
• Quản lý và giám sát chặt chẽ mọi hoạt động giao dịch hàng hóa diễn ra trên thị trường. 
• Niêm yết giá của các mặt hàng hóa đang được giao dịch trong thị trường. 

Ngoài ra, Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam còn có chức năng liên kết với các sở giao dịch hàng hóa quốc tế như: CBOT, NYMEX, TOCOM…tạo nên thị trường hàng hóa tập trung, “sân chơi” minh bạch, rõ ràng cho các nhà đầu tư trong nước.

Sàn Giao Dịch Hàng Hóa là gì?

Sàn giao dịch hàng hóa (Commodity Exchange), đây là nơi để giao dịch hợp đồng tương lai hàng hóa. Nơi các doanh nghiệp hoặc các tổ chức kinh doanh mua và bán các loại hàng hóa. Sàn thực hiện niêm yết các mã hàng hóa đang giao dịch được Sở hoặc tổ chức có thẩm quyền. Các hoạt động giao dịch được triển khai minh bạch, hoạt động dưới sự bảo hộ của pháp luật.

Sàn sở hữu một hệ thống đặt – khớp lệnh tự động, thông báo các tình trạng của các lệnh trong suốt phiên giao dịch. Khi tiến hành giao dịch trên sàn, nghĩa là các nhà đầu tư đang giao dịch tập trung dưới sự bảo vệ và quản lý của pháp luật.

Sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam là cụm từ được rất nhiều các nhà đầu tư mới quan tâm. Hiện tại, trên thế giới đã và đang có rất nhiều các sàn giao dịch hàng hóa. Tuy nhiên, Việt Nam chưa có bất cứ đơn vị nào được gọi là sàn giao dịch hàng hóa và tất cả những việc giao dịch hiện tại đều được thông qua Sở Giao Dịch Hàng Hóa liên kết với các sàn giao dịch hàng hóa trên thế giới

MXV liên thông với các sàn giao dịch thế giới mở rộng cơ hội đầu tư toàn cầu

Những sàn giao dịch hàng hóa trên thế giới

1. Sàn CBOT

• Được thành lập vào năm 1848 tại Hoa Kỳ, CBOT là 1 trong 4 thành viên quan trong của CME Group (Chicago Mercantile Exchange Group) tổ chức giao dịch phái sinh lớn nhất thế giới.
• Sàn CBOT giao dịch chủ yếu các sản phẩm: hợp đồng tài chính và hợp đồng tương lai nông sản.

2. Sàn ICE

• Sàn ICE được thành lập vào 5/2020 tại Atlanta, Georgia, Hoa Kỳ bởi Effrey C. Sprecher
• Với mục đích ban đầu chủ yếu nhắm tới các sản phẩm năng lượng. Tuy nhiên trải qua các thương vụ cùng với sự phát triển của công ty từ đó mở rộng và cung cấp giao dịch thêm nhiều mặt hàng hơn, bao gồm trao đổi ngoại tệ và giao dịch các loại hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu.

3. Sàn NYMEX

• Sàn NYMEX được thành lập vào năm 1872. Khi đấy một nhóm thương nhân thành lập Sàn giao dịch bơ và pho mát – “The Butter and Cheese Exchange” tại New York. Năm 1994, sàn NYMEX hợp nhất với sàn COMEX và trở thành một trong những sàn giao dịch hàng hóa vật chất lớn nhất tại thời điểm đó.
• Năm 2008, sau cuộc khoảng hoảng tài chính toàn cầu sàn NYMEX đã được sát nhập với CME Group. Việc sáp nhập sàn giao dịch NYMEX đã trở thành bước đệm để đưa các mặt hàng kim loại quý, năng lượng và nông sản lên sàn giao dịch của CME Group.
• Đến năm 2016, dưới sự bảo trợ của CME Group, bao gồm CBOT và COMEX, NYMEX đã chuyển hoàn toàn trở thành sàn giao dịch điện tử.

4. Sàn TOCOM

• Năm 1984, sàn TOCOM được thành lập, hợp nhất Sở giao dịch Dệt may Tokyo, Sở giao dịch cao su Tokyo và Sở giao dịch vàng Tokyo. Năm 2008, sàn trở thành công ty hoạt động vì lợi nhuận do cổ đông sở hữu.
• Cao su và Vàng là hai sản phẩm được giao dịch chủ yếu tại TOCOM.

Một số thông tin cơ bản về các sàn giao dịch hàng hóa trên thế giới:

Sàn giao dịch hàng hóa đã được hình thành từ rất lâu về trước. Hoạt động và giao dịch từ hàng chục năm qua, các hoạt động giao dịch được diễn ra sôi nổi và luôn đạt ở mức cao. Một số sàn lớn có thể kể đến như:

1. Thời gian giao dịch

Thị trường hàng hóa phái sinh giao dịch từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần, gần như liên tục 23/24 giờ mỗi ngày. Khung giờ cụ thể được xác định theo từng sản phẩm, nhóm hàng hóa và Sở giao dịch quốc tế liên thông với MXV.

Thời gian giao dịch được điều chỉnh theo giờ mùa Hè và giờ mùa Đông của từng Sở giao dịch. Vì vậy, một số sản phẩm có thể thay đổi thời gian giao dịch theo từng giai đoạn trong năm.

Một số khung giờ giao dịch tham khảo:

Nhóm Nông sản (ví dụ: Ngô, Đậu tương – sàn CBOT): 

• Giờ mùa hè: Thứ 2 – Thứ 6

– Phiên 1: 07:00 – 19:45

– Phiên 2: 20:30 – 01:20 (ngày hôm sau) 

• Giờ mùa hè: Thứ 2 – Thứ 6

– Phiên 1: 08:00 – 20:45 

– Phiên 2: 21:30 – 02:20  (ngày hôm sau) 

Nhóm Kim loại (ví dụ: Bạc, Đồng, Bạch kim – sàn COMEX): 

• Giờ mùa hè: Thứ 2 – Thứ 6: 05:00 – 04:00 (ngày hôm sau) 
• Giờ mùa đông: Thứ 2 – Thứ 6: 06:00 – 05:00 (ngày hôm sau) 

Nhóm Nguyên liệu (ví dụ: Cà phê, Ca cao – sàn ICE): 

• Cà phê Arabica – ICEUS: 

– Giờ mùa hè: Thứ 2 – Thứ 6: 15:15 – 00:30 (ngày hôm sau)  

– Giờ mùa đông: Thứ 2 – Thứ 6: 16:15 – 01:30 (ngày hôm sau)  

• Cà phê Robusta – ICEEU:

– Giờ mùa hè: Thứ 2 – Thứ 6: 15:00 – 23:30  

– Giờ mùa đông: Thứ 2 – Thứ 6: 16:00 – 00:30 (ngày hôm sau)  

• Ca cao – ICEUS: 

– Giờ mùa hè: Thứ 2 – Thứ 6: 15:45 – 00:30 (ngày hôm sau)  

– Giờ mùa đông: Thứ 2 – Thứ 6: 16:45 – 01:30 (ngày hôm sau)  

Lưu ý: Thời gian giao dịch có thể thay đổi theo lịch hoạt động, ngày nghỉ lễ và quy định của từng Sở giao dịch. Nhà đầu tư nên kiểm tra lịch giao dịch được cập nhật trên SFI Trade trước khi thực hiện giao dịch.

Xem chi tiết: Bảng mức ký quỹ cập nhất và thời gian giao dịch mới nhất theo MXV từ Saigon Futures  

2. Nguyên tắc khớp lệnh

• Ưu tiên giá: Đối với lệnh bán, giá thấp hơn sẽ được ưu tiên trước; Đối với lệnh mua, giá cao hơn sẽ được ưu tiên trước.
• Ưu tiên về thời gian: Nếu cùng giá, ai đặt lệnh trước sẽ được ưu tiên khớp trước.

3. Đơn vị giao dịch

• Giao dịch dựa trên đơn vị Lot, 1 Lot được quy ra số kg tương ứng với từng sản phẩm giao dịch trên sàn hàng hóa
• Số lượng giao dịch sẽ là số tự nhiên, từ hàng đơn vị đến hàng chục và hàng trăm…
• Xem chi tiết từng loại hàng hóa và đơn vị giao dịch tương ứng TẠI ĐÂY

Sự khác nhau giữa Sở Giao Dịch và Sàn Giao Dịch Hàng Hóa?

Sở Giao dịch Hàng hóa và sàn giao dịch hàng hóa là hai khái niệm thường bị nhầm lẫn khi tìm hiểu về giao dịch hàng hóa phái sinh. Hiểu đơn giản, Sở Giao dịch là tổ chức chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý và vận hành thị trường; trong khi sàn hoặc hệ thống giao dịch là nơi các lệnh mua – bán hợp đồng hàng hóa được thực hiện theo cơ chế giao dịch của thị trường.

Nhà đầu tư giao dịch hàng hóa như thế nào?

Để tham gia giao dịch hàng hóa phái sinh, nhà đầu tư không trực tiếp trở thành thành viên của Sở chỉ bằng việc đăng ký tài khoản. Thay vào đó, nhà đầu tư mở tài khoản giao dịch tại Thành viên Kinh doanh của MXV, thực hiện ký quỹ và đặt lệnh trên hệ thống giao dịch theo quy định.

Có thể hình dung quy trình đơn giản:

Nhà đầu tư → Thành viên Kinh doanh → Hệ thống giao dịch → MXV → Thị trường hàng hóa quốc tế

Như vậy, Sở Giao dịch Hàng hóa đóng vai trò tổ chức và vận hành thị trường, còn sàn/hệ thống giao dịch là môi trường hỗ trợ nhà đầu tư thực hiện giao dịch. Việc phân biệt hai khái niệm này giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn cách thị trường hàng hóa phái sinh được tổ chức và cách mình tham gia giao dịch.

Saigon Futures hiện là một trong những thành viên kinh doanh chính thức của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam, chúng tôi cung cấp đầy đủ các nghiệp vụ môi giới phái sinh hàng hóa như: mở tài khoản, tư vấn đầu tư và quản lý tài khoản khách hàng.

Xem thêm các bài viết liên quan:

• Đầu tư hàng hóa phái sinh là gì? Tiềm năng thị trường, các ưu điểm và rủi ro cần biết 
• MXV và Saigon Futures: Giải pháp giao dịch hàng hóa phái sinh cho nhà đầu tư
• Hợp đồng tương lai là gì? Chi tiết các khái niệm cho người mới

Hãy bấm ngay nút “BẠN CẦN TƯ VẤN?” ở bên cạnh và để lại thông tin, chuyên viên SFI sẽ liên hệ tư vấn và hướng dẫn bạn các bước để bắt đầu giao dịch hàng hóa phái sinh.