Đằng sau số liệu nhập khẩu ngũ cốc “khủng” từ Trung Quốc

Thị trường ngũ cốc thế giới vốn chịu tác động rất lớn từ nhà nhập khẩu lớn nhất thế giới là Trung Quốc. Chính vì vậy, việc không ghi nhận được các đơn hàng nhập khẩu ngũ cốc từ phía Trung Quốc trong giai đoạn trước và sau kỳ nghỉ Tết nguyên Đán khiến thị trường lo ngại về nhu cầu từ quốc gia này. Thậm chí việc ghi nhận lẻ tẻ một vài đơn hàng ngũ cốc lô lớn theo ngày từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cũng không thể khiến cho thị trường bớt thận trọng hơn. Tuy nhiên, các số liệu nhập khẩu quý 1 từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc hôm thứ Ba đã xua tan đi những nỗi lo đó.

Trong quý 1, nhà nhập khẩu đậu tương lớn nhất thế giới là Trung Quốc đã nhập khẩu 21.18 triệu tấn đậu tương, cao hơn 19% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó tính riêng tháng 3 Trung Quốc đã nhập khẩu 7.77 triệu tấn đậu tương, tăng 82% so với cùng kỳ năm trước. Động lực nhập khẩu đến từ việc nhập khẩu đậu tương tăng lên do nhu cầu tái đàn heo trong ngành chăn nuôi và thu hoạch đậu tương chậm trễ tại Brazil (quốc gia có sản lượng đậu tương lớn nhất thế giới) trong tháng 1 và tháng 2 đã ảnh hưởng đến tiến độ xuất khẩu đậu tương.

Mặc dù vậy, điều kiện thời tiết khô ráo hơn đã giúp tiến độ thu hoạch được đẩy nhanh với 85% diện tích dự kiến, thu hẹp khoảng cách với tiến độ năm trước là 89% (ghi nhận từ cuộc khảo sát của Agrual tính đến 12/04/2021). Theo dữ liệu vận tải từ William, nửa đầu tháng 4 Brazil đã xuất khẩu được 5.8 triệu tấn, cao hơn 30% mức trung bình tháng 4/2020 và hiện còn khoảng 10 triệu tấn đậu tương sẽ được xuất khẩu trong thời gian còn lại của tháng. Dự kiến sẽ có nhiều lô hàng hơn nữa đến Trung Quốc trong những tháng tới.

Ngoài việc đẩy mạnh nhập khẩu đậu tương từ Brazil, Trung Quốc cũng đã tăng cường nhập khẩu đậu tương Mỹ lần lượt trong tháng 1 và tháng 2 là 5.4 triệu tấn và 1.4 triệu tấn. Một số lô hàng sẽ được vận chuyển đến Trung Quốc vào tháng 3.

Đằng sau số liệu nhập khẩu ngũ cốc “khủng” từ Trung Quốc

Biểu đồ Nhập khẩu ngũ cốc hàng tháng Trung Quốc

Các số liệu nhập khẩu đậu tương vốn đem đến nhiều bất ngờ, nhưng các số liệu về nhập khẩu ngô và lúa mì trong quý 1 còn đáng kinh ngạc hơn. Theo đó, nhập khẩu ngô trong trong quý 1 Trung Quốc ước tính đạt 6.73 triệu tấn, tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu lúa mì trong quý 1 cũng không kém với mức tăng gấp 1.3 lần so với cùng kỳ năm trước, ước tính đạt 2.93 triệu tấn.

Trung Quốc đang phải nhập khẩu ngô với khối lượng rất lớn nhằm bù đắp vào các kho dự trữ gần như cạn kiệt, trong bối cảnh quốc gia đang phải đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến nguồn cung ngô. Một mặt, Bắc Kinh đang trong giai đoạn tái đàn lợn và ngô là nguyên liệu dùng sản xuất thức ăn chăn nuôi rất quan trọng, quy mô đàn lợn Trung Quốc là cực kỳ lớn với hơn 400 triệu con – theo Bộ Nông nghiệp và Nông thông Trung Quốc tính đến 18/03.

Theo USDA, doanh số xuất khẩu ngô của Hoa Kỳ sang Trung Quốc ở mức 23.3 triệu tấn, tích lũy hàng lên tàu hàng tuần sang Trung Quốc từ đầu niên vụ đạt 9 triệu tấn – tính đến ngày 01/04 trong niên vụ 2020/21. Hơn nữa mặc dù doanh số bán ngô của Mỹ cao nhưng một lượng lớn ngô vẫn chưa được vận chuyển.

Mặt khác, lượng ngô thiếu hụt và giá tăng kỷ lục đã thúc đẩy quốc gia này phải xem xét lại việc gia tăng diện tích trồng ngô nhằm đảm bảo cho an ninh lương thực quốc gia, điều mà Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Trung Quốc đã đặt vấn đề kể từ đầu năm 2021. Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã chuyển đổi diện tích trồng ngô sang gia tăng diện tích và sản lượng các loại ngũ cốc khác như đậu tương.

Giá ngô tăng cao kỷ lục buộc các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Trung Quốc phải chuyển sang dùng lúa mì thay thế với chi phí rẻ hơn và nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục kéo dài trong năm 2021. Hiện tại giá ngô địa phương tại Trung Quốc đang có xu hướng cao hơn giá lúa mì kể từ tháng 12/2020, điều này sẽ giúp các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi Trung Quốc chuyển từ ngô sang lúa mì một cách dễ dàng hơn.

Tính đến ngày 22/03, giá ngô hàng tuần Trung Quốc ở mức 2.806 Nhân dân tệ/tấn, tương đương với 428.57 USD/tấn, trong khi giá lúa mì chỉ ở mức 2.519 Nhân dân tệ/tấn. Đây cũng là thời điểm mà giá ngô nội địa Trung Quốc tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm.

Đằng sau số liệu nhập khẩu ngũ cốc “khủng” từ Trung Quốc

Biểu đồ theo dõi giá Ngô và Lúa mì

Gần đây, giá ngô tại Trung Quốc cũng đã hạ nhiệt và thị trường đang quan sát liệu việc dùng lúa mì thay thế cho ngô sẽ diễn ra trong bao lâu.

Theo các nhà máy xay xát thức ăn chăn nuôi tại địa phương, tỷ lệ lúa mì dùng trong thức ăn chăn nuôi đã tăng lên và tỷ lệ dùng ngô giảm xuống khi chênh lệch giá giữa hai mặt hàng này giảm xuống còn 100 Nhân dân tệ/tấn (15.27 USD/tấn)

Hiện tại, triển vọng cung và cầu toàn cầu đối với ngô đang ủng hộ cho một xu hướng giá cao hơn trong năm nay, điều này có nghĩa là chênh lệch giá giữa ngô và lúa mỳ có thể sẽ tiếp tục nhỏ hơn.

Trung Quốc cũng đã rất mạnh tay trong việc tổ chức các đợt bán đấu giá lúa mì từ nguồn dự trữ quốc gia nhằm bình ổn giá và việc gia tăng nhập khẩu nhằm mục đích bổ sung vào các kho dự trữ lúa mì. Tính từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2021, Trung Quốc đã mở bán 26.06 triệu tấn lúa mì, cao hơn 2.83 triệu tấn so với số lượng đã bán ra trong năm 2020. Kết quả cho thấy đang có tín hiệu rất tốt từ phía nhu cầu người mua trong nước, điều này lần nữa củng cố cho việc dùng lúa mì thay thế cho ngô sẽ tiếp tục diễn ra trong một tương lai gần.

Đằng sau số liệu nhập khẩu ngũ cốc “khủng” từ Trung Quốc

Rabobank nhận định trong một báo cáo rằng: Vào năm 2021, dự kiến Trung Quốc sẽ nhập khẩu nhiều ngũ cốc thức ăn chăn nuôi hơn, chẳng hạn như ngô và lúa miến, chủ yếu đến từ Mỹ. Trong khi đó kho dự trữ quốc gia Trung Quốc đang cung cấp lúa mì vụ cũ, cũng như lúa gạo cho các nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi với giá thấp hơn. Việc sử dụng lúa mì trong thức ăn chăn nuôi sẽ có một sự gia tăng đáng kể vào năm 2021.

Trong khi đó, mối quan ngại về các đợt bùng phát mới của dịch tả lợn Châu Phi cũng phần nào được giảm bớt. Các nhà phân tích tin rằng số trường hợp nhiễm bệnh sẽ có khả năng được kiềm chế và nhu cầu về thức ăn chăn nuôi vẫn sẽ tăng mạnh trong năm 2021.

Theo ước tính của Rabobank, đàn lợn nái Trung Quốc giảm từ tháng 12/2020 đến tháng 2/2021, giảm 3% -5% theo tháng trong mỗi tháng, nhưng đàn lợn nái vẫn sẽ cao hơn 10% – 15% so với một năm trước.

Tham khảo: USDA, Reuters, S&P Global Platts


CÔNG TY CỔ PHẦN SAIGON FUTURES